حبیب خبر- دکتر "غلامرضا مومنی" (عضو هیات علمی دانشگاه):

 خوزستان، نگین انرژی و کشاورزی ایران، با منابع خدادادی و ظرفیت های انحصاری، همواره نقش محوری در اقتصاد کشور داشته است. ولی وضعیت کنونی استان، با معیارهای جهانی «حکمرانی خوب» فاصله ای نگاه‌گیر دارد.

 آنچه امروز شاهدیم، دور باطلی است که نه تنها توسعه خوزستان را کند کرده، بلکه ثروت ملی را به باد می دهد و امید مردم را می سوزاند. زمان آن فرا رسیده که با شجاعت به ریشه این معضل نگاه کنیم: *شیوه انتصاب مدیران

 🔸حکمرانی خوب: چراغ راه توسعه:

 حکمرانی خوب، بر اساس تعریف نهادهای معتبری مانند بانک جهانی و برنامه توسعه ملل متحد (UNDP)، بر پایه شفافیت، پاسخگویی، مشارکت، اثربخشی، حاکمیت قانون و عدالت استوار است. هسته اصلی آن، مدیریت شایسته سالارانه است؛ یعنی گماردن افراد بر اساس صلاحیت، تجربه و توانایی اثبات شده، نه تعلقات قومی، قبیله ای، جناحی یا...

 🔸درد اصلی: انتصاب بر مبنای "کیستی"، نه "چیستی!" 

همان‌گونه که اشاره شد، معضل اصلی خوزستان (و شوربختانه بسیاری نقاط دیگر) در این است که معیار اصلی برای تصدی پست های مدیریتی، "دلبستگی" است: دلبستگی به یک جریان سیاسی خاص، یک قومیت خاص، یک باند قدرت یا یک حلقه رفاقتی! این رویکرد، "شایستگی" و "توانایی انجام کار" را به حاشیه می راند. نتیجه؟ مشاهده مدیرانی که:

1- دانش مدیریتی ندارند و با اصول اولیه اداره سازمان های دولتی، برنامه ریزی، مدیریت منابع انسانی، بودجه‌ و ‌مالیه، اداری و با دستگاه های اجرایی  و....  آشنا نیستند.

2- تجربه عملی کافی ندارند. چون: نه تجربه زیست در پست مدیریتی یا حتا مشابه آن را داشته اند، نه پیچیدگی های اجرایی استان و حل مشکل های روزمره را درک می کنند!

3- با بدیهی ترین فرآیندهای اداری بیگانه اند. چون: پافشاری بر ایجاد بوروکراسی پیچیده تر و ناکارآمد به جای تسهیل امور دارند و این امر موجب از بین رفتن و کند شدن یا انجام نشدن امور می شود .

🔹پیامدهای ویرانگر: از میان بردن منابع و ثروت ملی و فرسایش اعتماد:

این شیوه انتصاب، تبعات سنگینی برای استان و کشور به دنبال داشته است:

♦️تباه کردن عظیم منابع: منابع مالی هنگفت و نیروی انسانی ارزشمند (که بسیاری از آنها توانمند و دلسوزند) در گرداب مدیریت ناکارآمد دست و پا می زنند. پروژه ها ناتمام می مانند، بودجه ها بهینه مصرف نمی شود، فرصت های سرمایه گذاری از دست می رود.

♦️کاهش شدید بهره وری: سازمان ها و ادارات با سرعتی بسیار کمتر از ظرفیت واقعی شان کار می کنند. انرژی صرف حل مشکل های داخلی ناشی از مدیریت ضعیف می شود، نه پیشبرد اهداف توسعه ای.

♦️نابودی انگیزه نیروهای متخصص: زمانی که معیار پیشرفت، شایستگی نیست، نیروهای شایسته و تحصیلکرده دلسرد شده یا استان را ترک می کنند. این "فرار مغزها" ضربه ای جبران ناپذیر به کاراک (پتانسیل) توسعه است.

♦️تخریب اعتماد عمومی: مردم شاهد مدیریت ناکارآمد و برتری بیجا(تبعیض) در گماشتمان (انتصابات) هستند. این امر اعتماد آنها را به نظام اداری و حتا نهادها به شدت کاهش می دهد و سرمایه اجتماعی را که لازمه هر پیشرفتی است، نابود می کند.

♦️تشدید فساد:  مدیریت ضعیف و نبود نظارت شایسته سالار، محیط را برای سوءاستفاده های مالی و اداری (حتا در لایه های خرد) آماده تر می کند.

🔹ناسازواری منابع: داریم، ولی نمی توانیم بسازیم!

نکته تلخ اینجاست که خوزستان و ایران، حتا با وجود چالش ها و فسادهای گزارش شده، از منابع کافی (انسانی، طبیعی، مالی) برای پیشرفت نگاه‌گیرگیر برخوردارند. مشکل اصلی، مدیریت نادرست این منابع است. ثروت هنگفت نفت و گاز، خاک حاصلخیز، موقعیت رهبردی و نیروی انسانی جوان خوزستان، بخششی است که با حکمرانی خوب می تواند به موتور محرکه توسعه ملی تبدیل شود، نه منبعی برای اتلاف و ناکارآمدی.

🔸اراده عمومی مبنی بر: تغییر رویه، نجات سرمایه ها:

به نمایندگان محترم مجلس، کارگزاران ارشد استانی و کشوری، و افراد قدرتمند در استان خطاب می کنیم:

🔺هشیار باشید: ادامه این روند، نه تنها استان را در عقب ماندگی بیشتر فرو می برد، بلکه به اعتبار و منافع بلندمدت همان گروه ها، جریان ها یا قومیت هایی که مدعی حمایت از آنها هستید نیز آسیب جدی می زند. توسعه نیافتگی، دامان همه را می گیرد.

🔺اصلاح را از "گمارش"(انتصاب) آغاز کنید: اگر در شرایط کنونی، الزام های سیاسی یا اجتماعی، گزینش افراد خاص را اجتناب ناپذیر می کند، کمینه معیار شایستگی و توانمندی حرفه ای را به شرط لازم تبدیل کنید. به جای یک "فرد وابسته" بی صلاحیت، یک "فرد وابسته شایسته" را برگزینید.

🔺خواسته مردم، توسعه است: مردم خوزستان منتظر مدیرانی هستند که مشکل های آب را حل کنند، کشاورزی را نجات دهند، صنعت را رونق بخشند، محیط زیست را حفظ و فرصت اشتغال ایجاد کنند. این ها نیازمند تخصص، تجربه و مدیریت جهادی است، نه تنها دلبستگی خویشاوندی یا جناحی، قومی  یا هر وابستگی دیگر!

🔹سخن پایانی: انتخاب میان آینده و گذشته:

خوزستان در یک دو راهی تاریخی قرار دارد: ادامه مسیر کنونی که به معنای نابودی بیشتر منابع، عقب ماندگی فزاینده و خشم فزاینده مردم است، یا تغییر جهت به سمت حکمرانی خوب با محوریت شایسته سالاری. انتخاب با شماست. به جای سوختن ثروت های خوزستان در کوره مدیریت ناکارآمد، از مدیران شایسته به عنوان موتور محرکه توسعه استفاده کنید.

 آینده خوزستان و ایران، در گرو تصمیم های امروز شماست. این فرصت طلایی را نسوزانید، تا در آینده تاریخ از شما یاد کند.