مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیر شورای فرهنگ عمومی خوزستان گفت: تاریخ نشان می دهد بدون مشارکت مردم، هیچ کار فرهنگی ماندگار و تأثیرگذار نخواهد بود.

به گزارش حبیب خبر در بیانیه "مجید منادی"- که به مناسبت چهاردهم آبان روز "فرهنگ عمومی" نوشته شد- آمده است:

"فرهنگ عمومی وجوهی از فرهنگ یک جامعه است که عامه مردم ضمن اینکه از آن اثر می پذیرند، بر آن تأثیر نیز می گذارند. مردم ناخودآگاه از فرهنگ جاری الهام می گیرند و با کنش و یا واکنش های خود در تقویت یا تغییر آن سهیم اند. لذا شکل گیری و همچنین تغییر فرهنگ عمومی در فرآیندی تاریخی، تدریجی و نامحسوس میسر است، از همین روست که برای فرهنگ عمومی نمی توان مبدع، مخترع و سازنده ای جز همه آحاد مردم و کلیت جامعه معرفی کرد. همچنان که خرده فرهنگ هایی را که مختص بخش های خاص جامعه است، را نمی توان به عنوان فرهنگ عمومی تلقی کرد.

 مقولاتی که در فرهنگ عمومی می گنجند، گاه موضوعاتی عینی، مشهود و چشمگیرند مانند: وضعیت معماری و شهرسازی، چگونگی و نوع پوشش مردم، نوع تردد در معابر، شیوه رانندگی و سبک زندگی مردم و... که در یک نگاه گذرا و ظاهری هم می توان آنها را رصد کرد. اما فرهنگ یک جامعه به این مسائل محدود نمی شود.

بخشی از فرهنگ، نامحسوس و نامرئی است و تنها آثار و عوارض آن مشاهده می شود، لذا با نگاه مقطعی و ظاهربین شناخته نمی شوند مانند: دامنه مهربانی و دلسوزی نسبت به یکدیگر، حس تعاون و معاضدت، میزان دقت در کار و وجدان کاری یک جامعه، حس مسئولیت پذیری، درجه قانون گرایی و احترام به حقوق دیگران و.... که برای شناخت آنها باید در زوایای رفتار ومناسبات یک جامعه کنکاش کرد و ردپای آنها را جست.

شاید برخی از این مسائل به حوزه قانون هم مربوط شود و در مواردی امور فرهنگی و قانونی با هم تداخل و تعامل داشته باشند، اما فرهنگ از جهاتی با قانون تفاوت ماهوی دارد. وقتی در اموری پای قانون به میان می آید، الزام و اطاعت و اجبار هم در پی خواهد آمد؛ در حالی که امور فرهنگی بر پذیرش و اقناع و انتخاب بنا شده اند. کسی را به انجام امری فرهنگی وادار نمی کنند. همچنان که به خاطر ترک عملی مثل یاری نکردن همسایه یا احترام نگذاشتن به دیگری تحت پیگرد و مؤاخذه قرار نمی دهند.

تفاوت دیگر قانون و فرهنگ در پیدایش آنهاست. قوانین را گروهی نخبه یا منتخب تهیه و تصویب می کنند و در عرصه عمومی به اجرا می گذارند. اما در شکل گیری و تغییر فرهنگ یک جامعه عوامل پیدا و پنهان زیادی مشارکت دارند و نمی توان به فرد یا گروه خاصی اشاره کرد.

تجربه تاریخی نشان میدهد که هر جا گروهی خاص در صدد تغییر رفتار فرهنگی جامعه برآمده و از ابزارهای قانونی و الزام آور برای این کار بهره جسته اند، چندان توفیقی نداشته اند. اما گاه رسانه هایی با تأثیر گذاری در افکار عمومی و فرهنگ سازی در دراز مدت رفتاری را تغییر داده و نهادینه کرده اند. لذا در حوزه فرهنگ، مشارکت عمومی و پذیرش آحاد یک جامعه امری ضروری و حیاتی است. پذیرش و باورعمومی شرط اصلی ماندگاری و گسترش امر فرهنگی است.

تجربه ای که در جامعه خودمان شاهد آن هستیم، سالهای دفاع مقدس نمونه بارزی از تأثیر مشارکت مردم است که بدون آن پیروزی و موفقیت حاصل نمی شد. بر همین اساس برای تقویت بنیان های فرهنگی جامعه، باید بر انگیزه های درونی و باورها و نگرش های عموم مردم تکیه کرد. باید بپذیریم که این مردمند که بنیانگذار و حامل و نگاهبان فرهنگ جامعه اند.

بنابراین هر چه دست مردم را در حوزه فرهنگی باز بگذاریم و از خود آنها مدد جوییم در پیشبرد امور فرهنگی موفق تریم. تاریخ هم نشان می دهد بدون مشارکت مردم، هیچ اقدام فرهنگی ماندگار و تأثیرگذار نخواهد بود.

تکیه بر تشکل های مردم نهاد و سازمان های مردمی و اعتماد به آنها بهترین راه برای تعمیق و تقویت فرهنگ عمومی است. هر چند این مسیر نیاز به صبر، گشاده رویی و دریادلی دست اندر کاران دارد. ناگفته نماند در همین راستاست که میان دولت و ملت همدلی و همزبانی به بهترین شکل محقق خواهد شد.

با گرامیداشت ۱۴ آبان ماه روز فرهنگ عمومی و تبریک این روز به همه فرهیختگان و کسانی که در عرصه فرهنگ و فرهنگ عمومی جامعه تلاش میکنند، روز فرهنگ عمومی فرصت مناسبی است برای اهتمام ویژه به فرهنگ جامعه و رسالتی که از این بابت به عهده مسوولان واگذار شده است.

امیدوارم در دیارِ پرافتخار خوزستان که به عنوان مرکز دفاع مقدس و کربلای ایران و دروازه ورود تشیع به ایران عزیز است و همچنین استانی با اصالت تمدنی، فرهنگ و هنر پرور؛ با تنوع و ظرفیت های عمیق خود که نقش بسیاری در توسعه و رونق هنر و پرورش اهالی فرهنگ و ادب همچون مرحوم قیصر امین پور؛ یکی از تاثیرگذارترین شاعران در دوره انقلاب اسلامی دارد.

 همچنین در استانی که یکی از کانون های تجلی شور و محبت امام حسین(ع) است و اربعین به عنوان یک دستور کار فرهنگی در این استان است، بتوانیم از وجود شخصیت های فرهنگی، عالم  و مجموعه های مردمی با نگاه راهبردی بیش از پیش بهره مند شویم و با تبدیل برنامه های فرهنگی خوزستان به یک الگوی ملی قرارگاهی یک مدل سازی در کارهای فرهنگی ایجاد نماییم."

مجید منادی- مدیرکل و دبیر شورای فرهنگ عمومی خوزستان